حقوق جزای بین الملل

حقوق جزای بین الملل

نقش اقدامات شورای امنیت با تأکید بر دادگاه‌های تأسیسی در تحول شورا از نهادی سیاسی به شبه حقوقی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
استادیار، گروه حقوق، دانشکده حقوق و علوم اجتماعی دانشگاه پیام نور، تهران، ایران. (نویسنده مسؤول)
چکیده
حفظ صلح و امنیت بین‌المللی بر عهده شورای امنیت است. این وظیفه طبق ماده 39 منشور سازمان ملل متحد به‌عنوان تعهدی ذاتی و نخستین بر عهده آن شورا است. بر اساس منشور، شورای امنیت رکن سیاسی سازمان ملل متحد محسوب می‌شود. اما اقدامات آن شورا بر اساس تغییر شرایط و اوصاع و احوال و دگرگونی تهدیدها از نقض فاحش و گسترده حقوق بشر تا گرم شدن کره زمین و تغییرات آب و هوایی و همه‌گیری بیماری در سطح جهانی موجب شده است شورای امنیت فراتر از ورود به عرصه مخاصمات بین‌المللی عمل کند. بدین جهت پس از تشخیص یک وضعیت به‌عنوان تهدید علیه صلح و امنیت به صدور قطعنامه بر اساس فصل هفتم اقدام می‌نماید. از جمله اقدامات شورا در راستای برطرف کردن نقض صلح و برگرداندن وضعیت به حال سابق، تأسیس دادگاه‌های موردی و یا کمک به تشکیل دادگاه‌های قضایی ملی و مختلط بوده است. در این مقاله با روش توصیفی به تحلیل اقدامات شورای امنیت پرداخته شد که زمینه ورود آن شورا در بستر قضایی است. با توجه به پژوهش صورت گرفته چنین نتیجه گرفته شد که شورای امنیت به‌عنوان نهادی دایمی و رکن فراگیر در سازمان ملل متحد که مورد توجه و اقبال جهانی است در برخورد با تهدیدها که به شکل دگرگون شده است، اقدام به وضع قطعنامه‌ها و تأسیس دادگاه­هایی پرداخته که فراتر از حالت سیاسی و رکن مورد اشاره آن است و وارد فرایند تبدیل آن به نهادی شبه حقوقی شده است. 




این مقاله با روش توصیفی به تحلیل اقدامات شورای امنیت پرداخته که زمینه ورود آن شورا در بستر قضایی است. با توجه به پژوهش چنین نتیجه گرفته شد که شورای امنیت به عنوان نهادی دایمی و رکن فراگیر در سازمان ملل متحد که مورد توجه و اقبال جهانی است در برخورد با تهدیدها که به شکل قبل و دگرگون شده فعلی است اقدام به وضع قطعنامه ها و تاسیس دادگاه‌هایی پرداخته که فراتر از حالت سیاسی و رکن مورد اشاره آن است و وارد فرایند تبدیل آن به نهادی شبه حقوقی شده است.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

The Role of the Actions of the Security Council in the Transformation of the Council from a Political Institution to a Quasi-Legal one with an Emphasis on Established Courts

نویسنده English

Mojtaba Ansarian
Assistant, Professor. Department of Law , Faculty of Law and Social Sciences, Payam Noor University, Tehran, Iran
چکیده English

Maintaining international peace and security is the responsibility of the Security Council. According to Article 39 of the United Nations Charter, this duty is the responsibility of the Council as an inherent and primary obligation. However, the actions of that council based on the change of conditions and circumstances and the transformation of threats from gross and widespread violations of human rights to global warming and climate change and disease epidemics have caused the Security Council to operate beyond international hostilities. Therefore, after recognizing a situation as a threat to peace and security, it issues a resolution based on the seventh chapter. Among the council's actions in order to resolve peace violations and return the situation to the previous state, the establishment of adhoc courts and mixed judicial courts are notable. In this article, with a descriptive method the actions of the Security Council were analyzed. It was concluded that the Security Council as a permanent institution and a comprehensive pillar in the United Nations, in dealing with the new threats has made resolutions and established courts that are beyond its political state and has entered into a quasi-legal institution.

کلیدواژه‌ها English

United Nations
Security Council
International Criminal Court
Political Pillar
Judicial Pillar
الف. منابع فارسی
- اختری، نایب علی (1399). «عملکرد دادگاه کیفری بین‌المللی از ابتدا تا اکنون». دوفصلنامه گفتمان حقوقی، 17: 56-69.
- انصاریان، مجتبی (1393). تأثیر تحریم­های تحمیلی بر ایران از منظر دکترین امنیت انسانی. تهران: مؤسسه تحقیقاتی تدبیر اقتصاد.
- توکلی طبسی، علی (1383). حقوق بشر و حقوق بشردوستانه در پرتو توسعه حقوق بین‌الملل. تبریز: انتشارات یاس نبی.
- جعفری، فریدون (1394). دیوان کیفری بین‌المللی و جهانی‌سازی حقوق کیفری. تهران: نشر میزان.
- خالقی، علی و برزگر، محمدرضا (1395). «خشونت جنسی علیه زنان ایزدی به مثابه نسل زدایی با تأکید بر رأی دادگاه بین‌المللی رواندا». مجله پژوهش‌های حقوقی جزا و جرم شناسی، (6) 16: 28-40.
- ذاکریان، مهدی و آقاعلیخانی، مهدی (1391). «بررسی دادگاه بین‌المللی کیفری یوگسلاوی سابق، فعالیت‌ها و دستاوردها». نشریه سیاست خارجی، 21: 211-230.
- سبحانی، مهین (1389). «تأملی بر مصونیت کیفری مقامات عالی رتبه دولتی در جرایم بین‌‌المللی». پژوهشنامه حقوقی، 6(2): 24-41.
- سلیمی، صادق (1393). «ارتباط شورای امنیت و دیوان بین‌الملل کیفری در پرتو کنفرانس بازنگری 2010». فصلنامه پژوهش حقوق عمومی، 43: 181-201.
- شریعت رضوی، محمدجواد (1393). حقوق کیفری بین‌المللی. چاپ دوم، تهران: نشر جنگل.
- ضیایی بیگدلی، محمدرضا (1395). حقوق بین‌الملل عمومی. چاپ بیست و ششم، تهران: نشر گنج دانش.
- عالی زارنجی، رضا (1395). «شورای امنیت سازمان ملل متحد و نحوة اقدام آن در برابر کشورهای جهان». نشریه مطالعات علوم سیاسی، حقوق و فقه، 8(2): 149-161.
- عبداللهی، محسن (1387). «مصونیت کیفری سران دولت در حقوق بین‌‌الملل: از مصونیت مطلق تا حکم جلب عمر البشیر». سالنامه ایرانی حقوق بین‌‌الملل و تطبیقی، 6(4): 101-116.
- قلی‌‌پور، غلامرضا (1392). نقش شورای امنیت در اجرای عدالت کیفری بین‌المللی. به راهنمایی دکتر علی آقایی، تبریز: دانشگاه تبریز.
- کاظمی، سجاد و حیدری، سجاد (1400). «مقابله با دزدی دریایی سواحل سومالی و خلیج عدن در پرتو قطعنامه­های شورای امنیت؛ راهکارهایی مؤثر اما محدود، تحقیقات حقوقی».  94: 371- 391.
- لسان، حسام الدین و نقی زاده، یلدا (1396). «عملکرد شورای امنیت در مواجهه با پدیده ابولا رویکردی نوین در حوزه سلامت عمومی». فصلنامه حقوق عمومی، 47: 1401-1423.
- لکورج، علی منصور؛ عباسی، اصغر و قربانی، علی (1400). «بی‌کیفری مجرمان بین‌المللی در اسناد بین‌المللی». فصلنامه پژوهش­های سیاسی و بین‌المللی، 48: 418-430.
- ممتاز، جمشید (1377). دیوان بین‌المللی کیفری محاکمه متهمین تخلفات عمده حقوق بشردوستانه در سرزمین یوگسلاوی سابق. چاپ سوم، تهران: نشر دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی.
- موسوی، فضل الله و بذار، وحید (1395). «نظارت قضایی محاکم بین‌المللی بر شورای امنیت سازمان ملل متحد». مجله حقوقی بین­المللی، 54: 86-103.
- میرعباسی، سید باقر و میرعباسی، سیده فرناز (1394). نظام جهانی ارزیابی و حمایت از حقوق بشر. جلد دوم، تهران: نشر جنگل.
- میرمحمدصادقی، حسین و رحتمی، علی (1397). «دلایل و مبانی حقوقی تأسیس دادگاه‌های کیفری مختلط (بین‌المللی‌‌شده) از منظر داخلی و بین‌المللی». نشریه پژوهش حقوق کیفری، 25: 16-32.
- میرمحمدصادقی، حسین و علی رحمتی (1399). «ارتباط و همزیستی دادگاه‌های مختلط (بین‌المللی‌شده) با دیوان کیفری بین‌المللی و محاکم ملی». فصلنامه آموزه‌های حقوق کیفری، 15: 326- 346.
ب. منابع انگلیسی
- Benzing, M & Bergsmo, M (2004). Some Tentative Remarks on the Relationship between Internationalized Criminal Jurisdictions and the International Criminal Court. Oxford University Press.
- Cassese, A (2008).  International Criminal law. New York: Oxford University Press.
- Evans, G (2008). The Responsibility to Protect: Ending Mass Atrocity Crimes Once and For All. Washington D.C: Brooking Institution Press.
- Higonnet, E. (2007). “Restructuring Hybrid Courts: Local Empowerment & National Criminal Justice Reform”, Ariz. J. Intl & Comp. L, 72 (32): 233-264.

  • تاریخ دریافت 05 دی 1401
  • تاریخ بازنگری 16 بهمن 1401
  • تاریخ پذیرش 19 بهمن 1401